Την Δευτέραν, 31ην Αυγούστου /13ην Σεπτεμβρίου 2010, τελευταίαν ημέραν του επισήμου προγράμματος της επισκέψεως εις Φινλανδίαν, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος μετά της συνοδείας Αυτού περιώδευσε τη συνοδεία του Αρχιεπισκόπου Φινλανδίας κ. Λέοντος και του οικείου Μητροπολίτου εις αξιοθέατα της Ιεράς Μητροπόλεως Ελσίνκι.
Ούτω την πρωΐαν μετά τον Όρθρον εις το παρεκκλήσιον του Πνευματικού Κέντρου της Μητροπόλεως Ελσίνκι «Σοφία» και το πρωϊνόν γεύμα, ο Μακαριώτατος επεσκέφθη τον εντός της πόλεως και έναντι της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου ιερόν ναόν της Αγίας Τριάδος. Ούτος είναι ο αρχαιότερος των Ορθοδόξων ναών της πόλεως, έργον του Ρώσου αρχιτέκτονος Eugel και η ανέγερσίς του συνέπεσε με την αυτονομίαν της Φινλανδίας από την Ρωσίαν. Αι λατρευτικαί ανάγκαι του ποιμνίου τούτων εξυπηρετούνται εις τούτον τον ναόν εις την Σλαβονικήν.
Μετά το 1944 ήλθον Καρελιανοί. Μετά την τελευταίαν μεταπολίτευσιν εις την Ρωσίαν –«περεστρόϊκα», ήλθον και πάλιν αρκεταί χιλιάδες Ρώσων μεταναστών, οπότε και πάλιν ο ναός ούτος εξυπηρέτει τας ανάγκας αυτών εις την Σλαβονικήν. Αι εικόνες του Ναού, αι πλείσται τούτων της Θεοτόκου, είναι θαυμασίας τέχνης. Η αρχαιοτέρα τούτων είναι 400 ετών. Εις τον Προϊστάμενον ιερέα της ενορίας ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος προσέφερε σταυρόν φιλντισένιον, ως ευλογίαν, να ευλογή τους πιστούς και επιστήθιον φιλντισένιον σταυρόν δι αυτόν.
Έναντι του Ορθοδόξου τούτου ναού νοτίως υψούται ο Καθεδρικός Λουθηρανικός ναός, έργον του ιδίου Ρώσου αρχιτέκτονος Eugel.
Εν συνεχεία επεσκέφθημεν έτερον ναόν της Μητροπόλεως Ελσίνκι, ένα των νεωτέρων, αφιερωμένον εις τον Άγιον Γερμανόν της Αλάσκας, ζήσαντα εις τας αρχάς του 19ου αι και εκκινήσαντος εκ της Μονής του παλαιού Valamo δι’ ιεραποστολήν εις την Αλάσκαν. Εις τον Ναόν τούτον συνδυάζεται αρμονικώς το νέον μετά του παραδοσιακού. Ο νάρθηξ αυτού χρησιμοποιείται ως οίκος αγιογραφίας. Σύγχρονος ως προς όλα, καθαρώτατος, διατηρεί εικονοστάσιον, εκ του οποίου τα πάντα είναι εμφανή εις το ιερόν Βήμα και είναι πλήρως αγιαγραφημένος υπό Φινλανδού αγιογράφου εις Βυζαντινήν τεχνοτροπίαν και ποικιλίαν και πρωτοτυπίαν θεμάτων και προσώπων.
Εις τους προϊσταμένους ιερείς του ιερού ναού ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος προσέφερε σταυρόν ευλογίας φιλντισένιον δια την ευλογίαν των πιστών και φιλντισένιον επιστήθιον δι’ αυτούς.
Κατόπιν τούτου, η Πατριαρχική Συνοδεία επεσκέφθη την εν τω κέντρω της πόλεως Ελσίνκι Λουθηρανικήν Εκκλησίαν, πρωτότυπον δια το ότι αύτη είναι ημι-υπόγειος, ενσωματωμένη εντός φυσικού σπηλαίου εκ πετρώματος γρανίτου απροσδιορίστου χρόνου. Δια τούτο ονομάζεται Cave-Church / «Εκκλησία εις σχήμα σπηλαίου».
Εν συνεχεία, μεσημβρινής ούσης της ώρας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελσίνκι κ. Αμβρόσιος παρέθεσε γεύμα προς τιμήν της Πατριαρχικής Συνοδείας εις εστιατόριον της πόλεως. Διαρκούντος του γεύματος τούτου ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος εις σύντομον προσφώνησιν Αυτού ηυχαρίστησε δια την προσγιγνομένην κατά τας ημέρας ταύτας τιμήν εις το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων παρά του Αρχιεπισκόπου Λέοντος και του Μητροπολίτου Αμβροσίου από της χθες και σήμερον εις την Μητρόπολιν αυτού.
«Ημείς», είπεν ο Μακαριώτατος, «ήλθομεν φέροντες τας ευλογίας της Ιερουσαλήμ ως πόλεως ποτισθείσης υπό του αίματος των προφητών και του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ελάβομεν όμως και ευλογίας και ενεπλουτίσθημεν, διότι είδομεν την πίστιν των Φινλανδών Ορθοδόξων και τον τρόπον, με τον οποίον αυτοί ενσωματώνονται εις την Φινλανδικήν κοινωνίαν και συμβάλλουν εις την πρόοδον αυτής. Ημείς επιθυμούμεν να είπωμεν, παρουσία και του αντιπροσώπου της Λουθηρανικής Εκκλησίας και του εκπροσώπου της Ελλάδος, Πρέσβεως εις την Φινλανδίαν, κ. Χρήστου Κοντοβουνήσιου και του Πρέσβεως του Ισραήλ εις την Φινλανδίαν κ. Granot, ότι το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων μεταδίδει εις τους Αγιους Τόπους και ενταύθα και απανταχού το μήνυμα της Βίβλου, της Αγίας Γραφής. Τούτο μεταδίδει το Πατριαρχείον δια του όλου τρόπου αυτού και δια της συμμετοχής αυτού εις το Συμβούλιον των Θρησκευτικών Καθιδρυμάτων της Αγίας Γης /Council of the Religious Institution of the Holy Land. Εξ ονόματος του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων υψώ το ποτήριον εις υγιείαν πάντων»
Ο φιλοξενών Μητροπολίτης Αμβρόσιος ηυχαρίστησε τον Μακαριώτατον δια την επίσκεψιν και δια τα όσα ήκουσεν εξ Αυτού περί του Πατριαρχείου και δια το ότι εις το πρόσωπον της Αποστολής του Πατριαρχείου η Ορθόδοξος Εκκλησία της Φινλανδίας είδε και πάλιν τας ρίζας αυτής, ευρισκομένας εις την πρώτην Εκκλησίαν των Ιεροσολύμων. «Χαιρόμεθα», είπε, «δια την παρουσίαν εις το γεύμα του εκπροσώπου του Υπουργείου Παιδείας της Φινλανδίας, κ. Kontel, του εκπροσώπου της Λουθηρανικής Εκκλησίας και του Πρέσβεως της Ελλάδος εις το Ισραήλ εις Φινλανδίαν. Ενώπιον όλων λέγομεν ότι ημείς, ως Ορθόδοξος Εκκλησία της Φινλανδίας αυξάνομεν εκ των ερχομένων εις την Εκκλησίαν ημών άνευ προσηλυτισμού προσφύγων και προσυλήτων. Ευχαριστούντες, ευχόμεθα καλήν συνέχειαν της συνεργασίας ημών και προσφέρομεν το λεύκωμα τούτο περί του Αγίου Όρους εις τον Μακαριώτατον».
Το απόγευμα της ημέρας ταύτης, την 3.30 μ.μ. ώραν, έλαβε χώραν η επίσκεψις της Α.Θ.Μ. του Πατριάρχου Ιεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου Γ’ μετά της συνοδείας Αυτού και του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Φιλανδίας κ. Λέοντος και του Μητροπολίτου Ελσίνκι κ. Αμβροσίου εις την Πρόεδρον της Δημοκρατίας της Φινλανδίας κ. Tarja Halonen εις το Προεδρικόν Μέγαρον.
Κατά την επίσκεψιν ταύτην, η οποία ήτο φυσική και εγκάρδιος έλαβε χώραν ενδιαφέρουσα συζήτησις. Η Πρόεδρος είπεν εις τον Μακαριώτατον ότι εις το παρελθόν έχει επισκεφθή την Μέσην Ανατολήν, Αίγυπτον, Συρίαν, Λιβύην, Ισραήλ, Παλαιστινιακήν Αυτονομίαν, Ισραήλ και Ιράν και ότι προσεχώς προτίθεται να έχη και πάλιν τοιαύτην επίσκεψιν. Η Πρόεδρος ηρώτησε τον Μακαριώτατον πως κατά την γνώμην Αυτού θα ηδύνατο να υπάρξη διέξοδος εις το πολιτικόν αδιέξοδον της Μέσης Ανατολής. Ο Μακαριώτατος απήντησεν ότι οι πολιτικοί παραθεωρούν την θρησκευτικήν βάσιν και διάστασιν του πολιτικού προβλήματος. Θρησκευτικοί εξτρεμιστικοί παράγοντες επιβάλλουν τας απόψεις αυτών εις την περιοχήν. Η Πρόεδρος ηυχαρίστησε τον Μακαριώτατον, ως επισημαίνοντα μίαν τοιαύτην άποψιν, η οποία πρέπει σοβαρώς να ληφθή υπ’ όψιν υπό των επιτοπίων και διεθνών πολιτικών παραγόντων.
Η Πρόεδρος εν συνεχεία εζήτησε να ακούση παρά του Αρχιμανδρίτου π. Γαλακτίωνος και του αιδεσιμωτάτου π. Ήσσα Μούσλεχ, ως καταγομένων εκ Παλαιστινιακών πόλεων του Μπεϊτ-σαχούρ / Χωρίου των Ποιμένων, περί της εμπειρίας αυτών.
Ούτοι ομιλήσαντες, έθιξαν τας δυσκολίας, αι οποίαι υπάρχουν εις την Γάζαν, εις την οποίαν ο π. Γαλακτίων υπηρέτησεν επί πενταετίαν και εις άλλας Παλαιστινιακάς πόλεις, λόγω της επικρατούσης ανεργίας, ελλείψεως ύδατος, τροφίμων και άλλων απαραιτήτων της ανθρωπίνης ζωής και περί του έργου του Πατριαρχείου εις Γάζαν και εις την Παλαιστινιακήν Αυτονομίαν δια της παροχής βοηθείας εις τους ενδεείς ανεξαρτήτως θρησκεύματος και κοινωνικής τάξεως.
Της ενδιαφερούσης συζητήσεως ταύτης λαβούσης πέρας, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος προσεφώνησε την Πρόεδρον δια της κάτωθι προσφωνήσεως (ιδε ηλεκτρονικόν σύνδεσμον) και επαρασημοφόρησεν Αυτήν με το παράσημον του Μεγαλοσταύρου του Τάγματος των Ιπποτών του Παναγίου Τάφου και επέδωσεν Αυτή το σχετικόν δίπλωμα.
Συγκεκινημένη η Πρόεδρος ηυχαρίστησε δια την προσγενομένην αυτή τιμήν και είπεν ότι το παράσημον τούτο θα αποτελή το ορατόν σημείον συνδέσμου της Φινλανδίας μετά του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.
Μετά την παρασημοφόρησιν ο Μακαριώτατος είχε συνάντησιν και συζήτησιν εις το ενοριακόν κέντρον μιας εκ των ενοριών του Ελσίνκι μετά του Πρέσβεως του Υπουργείου Εξωτερικών της Φινλανδίας κ. Ilari Rantakari περί της δυνατότητος συμβολής των θρησκειών εις την υπόθεσιν της ειρήνης δια πρακτικών μέτρων και όχι δια θεωριών.
Το εσπέρας της ημέρας ταύτης ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Φινλανδίας κ. Λέων μετά του Ιερωτάτου Μητροπολίτου Ελσίνκι κ. Αμβροσίου παρέθεσε δείπνον προς τιμήν του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ιεροσολύμων και της συνοδείας Αυτού εις εστιατόριον της πόλεως.
Διαρκούντος του δείπνου τούτου ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος ηυχαρίστησε δια την τιμήν εκ της όλης επισκέψεως και δια το παρατιθέμενον δείπνον, τον Σεβασμιώτατον Αρχιεπίσκοπον Φινλανδίας κ. Λέοντα, λέγων ότι μεταξύ του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και της Εκκλησίας της Φινλανδίας, αι οποίαι έχουν μίαν κοινήν πίστιν και είναι εν σώμα, σώμα Χριστού, και μία ψυχή, έχει δημιουργηθή τώρα μία ισχυρή γέφυρα επικοινωνίας και συνδέσμου. «Η επίσκεψις Ημών», είπεν ο Μακαριώτατος, «διήλθε δια των Ναών και των Μονών της Εκκλησίας της Φινλανδίας, δια της εμπειρίας των θείων Λειτουργιών, της θ. Ευχαριστίας, και έληξε σήμερον με την λίαν σημαίνουσαν επίσκεψιν εις την Πρόεδρον της χώρας της Φινλανδίας. Είναι κοινή η αποστολή Ημών, Ημών εν Ιεροσολύμοις και Υμών εν Φινλανδία, της μαρτυρίας της Ορθοδόξου ημών πίστεως εις το περιβάλλον, εν ω έκαστοι ζώμεν. Ημείς θα προσευχώμεθα υπέρ Υμών εις τον Πανάγιον και Ζωοδόχον Τάφον του Χριστού και ζητούμεν τας προσευχάς Υμών δια την ενίσχυσιν Ημών. Ευχαριστούμεν Υμάς δια την αγάπην, την εγκάρδιον φιλοξενίαν και την ειλικρινή φιλάδελφον διάθεσιν.
Ανταπαντών ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Καρελίας και πάσης Φινλανδίας κ. Λέων είπεν ότι: «το αίσθημα της δικαιοσύνης μου λέγει ότι Ημείς πρέπει να Σας ευχαριστώμεν, δι’ όσα δια την Εκκλησίαν ημών και δι’ Εμέ προσωπικώς κατά τας προηγουμένας ημέρας και σήμερον εις την τράπεζαν ταύτην είπατε. Ημείς εκ ψυχής προσεπαθήσαμεν να πράξωμεν ο,τι ηδυνάμεθα δια να ευχαριστήσωμεν Υμάς και την Συνοδείαν Υμών. Δεν γνωρίζω, εις ποίον βαθμόν το επετύχαμεν. Είπατε ότι ελάβατε από Ημάς. Νομίζω ότι το δώρον ήτο η Υμετέρα προσωπικότης, η επίσκεψίς Σας, η αγάπη, η ζεστασιά Σας, η πραότης, η ειρήνη, η σοφία των λόγων Σας, η αίσθησις της αγιότητος, την οποίαν μας εμετέφερε από της Αγίας Γης, η βαθεία συναίσθησις της ενότητος ημών εν τη θεία Ευχαριστία. Άλλοι επίστευαν ότι θα ήτο αδύνατος η επίσκεψις Υμών αύτη εις ημάς. Προσωπικώς επίστευον το αντίθετον, ήτοι εις το δυνατόν ταύτης ήδη από την πρώτην στιγμήν που μου το είπατε εις την συνάντησίν μας εις Κωνσταντινούπολιν. Έχομεν επισκεφθή Μακαριώτατε, την Ιερουσαλήμ. Την έχομεν εις την μνήμην μας. Τώρα όμως Εσείς, Μακαριώτατε, μεταφέρατε εις την Φινλανδίαν την Ιερουσαλήμ και, όπως είπατε, εδημιουργήθη μία γέφυρα στενοτέρας και συχνοτέρας επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ Φινλανδίας και Ιεροσυαλήμ. Μας λείπουν τα λόγια να Σας ευχαριστήσωμεν δι’ όσα καλά είπατε δια την Εκκλησίαν μας κατά τας επισκέψεις Σας εις τους ιερούς ναούς και τας ιεράς μονάς και κατά τας τρεις θείας λειτουργίας, αι οποίαι θα μας μείνουν ανεξίτηλοι. Εγίνατε μέτοχος και της Ακαδημαϊκής ζωής της Φινλανδίας με την παρουσίαν Σας εις το Πανεπιστήμιον κατά τας ημέρας ενάρξεως του Ακαδημαϊκού έτους και ενημερώθητε και περί των θεολογικών σπουδών εις αυτό.
Εγίνατε δεκτός από την Πρόεδρον της Χώρας και ετιμήσατε αυτήν με την ανωτάτην διάκρισιν του Παναγίου και Ζωοδόχου Τάφου. Ευχαριστούμεν τον Πανάγαθον Θεόν δι’ όλα ταύτα. Ζητούμεν τας προσευχάς Σας εις τον Πανάγιον Τάφον και έχετε τας ιδικάς μας εδώ δι’ ενίσχυσιν εις το έργον Σας. Κατευοδούμενοι, αναχωρείτε δια την Ιερουσαλήμ. Εσείς αναχωρείτε, τα ίχνη Σας όμως μένουν εις ημάς».
Επί τούτοις έλαβε τον λόγον ο Άγιος Καπιτωλιάδος και είπεν ότι η Αποστολή η συνοδεύουσα τον Μακαριώτατον εξ Ιεροσολύμων ευχαριστεί τον Μακαριώτατον, διότι επέλεξε αυτήν ως συνοδείαν Αυτού, δια τους σοφούς λόγους, τους οποίους ήκουσε παρ’ Αυτού κατά τας ημέρας ταύτας. Ευχαριστεί τον Θεόν δι’ όσα είδε εις την Εκκλησίαν της Φινλανδίας, και δια το ότι εχάρισεν εις το Πατριαρχείον Ιεροσολύμων τον Μακαριώτατον και εις την Φινλανδίαν τον Άγιον Φινλανδίας και δια την εγκάρδιον Αυτού φιλοξενίαν.
Λήξαντος του δείπνου, μετέβημεν εις το κατάλυμα ημών της Ιεράς Μητροπόλεως Ελσίνκι, ένθεν ετοιμασθέντες, η αποστολή ανεχώρησεν λίαν πρωϊ, την επομένην, Τρίτην, 1ην /14ην Σεπτεμβρίου 2010, τη συνοδεία του Αγίου Φινλανδίας και του Μητροπολίτου Αμβροσίου και των ιερέων αυτών δια το αεροδρόμιον του Ελσίνκι. Εκ τούτου απεγειώθησαν, επιβιβασθέντες των Αυστριακών Αερογραμμών, δι’ ών έφθασαν εις Βιέννην.
Επιβιβασθέντες και πάλιν μετά σύντομον παραμονήν εις το αεροδρόμιον των Αυστριακών Αερογραμμών προσεγειώθησαν την 14.00 μ.μ. ώραν εις το αεροδρόμιον Ben-Gurion του Τελ Αβίβ, εξ ου ασφαλώς η αποστολή έφθασεν εις το Πατριαρχείον, δοξολογώντας τον Θεόν δια την επίσκεψιν ταύτην, την οποίαν ηξίωσεν αυτούς, όπως επρογραμμάτισαν προς δόξαν Αυτού καί τιμήν του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων και της Εκκλησίας της Φινλανδίας.
Εκ της Αρχιγραμματείας
Η πρωτότυπη είδηση σε πολυτονική γραφή με τις συνοδευτικές φωτογραφίες βρίσκεται στην Πύλη ειδησεογραφίας του Πατριαρχείου στον σύνδεσμο http://www.jp-newsgate.net/gr/2010/09/14/1929/