Μία των λαμπροτέρων και μεγαλοπρεπεστέρων τελετών της Εκκλησίας όλης και φυσικώ τω λόγώ της Σιωνίτιδος Εκκλησίας είναι αυτή του Επιταφίου. Η τελετή αυτή τελείται εις ανάμνησιν της θεοσώμου ταφής του εν τω σταυρώ σαρκί θανόντος δι’ ημάς Κυρίου ημών Ιησού Χριστού.Η τελετή αυτή τελείται υπο της Εκκλησίας Ιεροσολύμων μεταξύ της 8ης Εσπερινής και 12ης μεσονυκτίου ώρας της Μεγάλης Παρασκευής. Κατά το έτος τούτο λόγω του κοινού χρονικού εορτασμού του Πάσχα, η τελετή αύτη ήρξατο την 11ην Εσπερινήν ώραν της Μεγάλης Παρασκευής, 9ης /22ας Απριλίου 2011.
Δια την τελετήν ταύτην εξεκίνησε επίσημος συνοδεία από της Πύλης του Πατριαρχείου και δια της Χριστιανικής οδού κατήλθεν εις τον Ναόν της Αναστάσεως, εν ω πλήθη προσκυνητών ουχί Ορθοδόξων μόνον, αλλά και των άλλων δογμάτων συνωστίζοντο ουχί μόνον δεξιά και αριστερά της οδού αλλά και εν τω μέσω αυτής, με αποτέλεσμα τας ειδικάς, ενίοτε απαραιτήτους, ενίοτε δε και υπερβολικάς ρυθμίσεις της Ισραηλινής Αστυνομίας.
Της λαμπράς ακολουθίας ταύτης προεξήρξεν ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας Ιεροσολύμων, ο Μακαριώτατος Πατήρ ημών και Πατριάρχης Ιεροσολύμων κ.κ. Θεόφιλος, συνιερουργούντων Αυτώ όλων των Αρχιερέων του Θρόνου και των παρεπιδημούντων Αρχιερέων εκ των άλλων Ορθοδόξω Εκκλησιών.
Ούτοι ως και Ιερείς ενεδύθησαν εντός του Ιερού Βήματος τα πένθιμα πολυτελή χρυσοκέντητα αυτών άμφια, εν ω οι ψάλται έψαλλον τον Κανόνα του Μεγάλου Σαββάτου.
Άμα τη ολοκληρώσει της Θ’ Ώρας του Κανόνος τούτου εξήλθον από της Πύλης του Καθολικού και διήλθον εν έκαστον τα προσκυνήματα, Μη Μου Άπτου των Φραγκισκανών, του παρεκκλησίου του Αγίου Λογγίνου, του «Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς», του Ακανθίνου Στεφάνου, του Αδάμ μετά της σχετικής εν εκάστω δεήσεως.
Από του παρεκκλησίου του Αδάμ η πομπή ανήλθεν εις τον Γολγοθάν, ένθα ανεγνώσθη η Ευαγγελική περικοπή εκ του κατά Λουκάν Αγίου Ευαγγελίου (23, 32-39) και εναπετέθη το ειλητόν, εν ω το σώμα του Κυρίου, επί της Αγίας Τραπέζης του Γολγοθά και προσεκύνησαν ο Μακαριώτατος και οι Αρχιερείς.
Από του Γολγοθά η πομπή κατήλθεν εις τον κάτωθι τούτου ευρισκόμενον λίθον της Αγίας Αποκαθηλώσεως, εν ω και πάλιν εναπετέθη το ειλητόν μετά του αντιτύπου του σεπτού Σώματος του Κυρίου και των κοσμούντων τούτο ανθέων.
Εκ της Αποκαθηλώσεως η λιτανεία κατηυθύνθη προς τον Πανάγιον Τάφον, πέριξ του οποίου περιήλθεν τρις. Μετά την τρίτην περιφοράν ο Επιτάφιος κατετέθη επί του λίθου του Αγίου Τάφου και, θυμιώντος του Μακαριωτάτου και εν συνεχεία δύο Αρχιερέων, εψάλησαν αι τρεις στάσεις των Εγκωμίων της Μεγάλης Παρασκευής: «Η ζωή εν τάφω», «Άξιόν εστιν» και «Αι γενεαί πάσαι», μετά τας οποίας τα «Ευλογητάρια».
Ευθύς μετά τα ευλογητάρια, εκήρυξεν τον θείον λόγον εις το σημείον τούτο ο Γέρων Αρχιγραμματεύς, Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντίνης κ. Αρίσταρχος:
Μακαριώτατε Πάτερ και Δέσποτα,
Σεβασμία των Ιεραρχών χορεία,
Ευλαβές ιερατείον,
Ευσεβείς προσκυνηταί,
Εις το μυστήριον του σύμπαντος κόσμου και της ανθρωπίνης υπάρξεως, η Εκκλησία, αντλούσα εκ της αποκαλύψεως της Παλαιάς Διαθήκης, απαντά ότι ο Θεός εδημιούργησε τον κόσμον λίαν καλόν εκ του μηδενός και έπλασε τον άνθρωπον εκ πηλού κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν Αυτού, δια να είναι εις κοινωνίαν μετ’ Αυτού και να εξουσιάζη τον κόσμον και απολαμβάνει αυτόν.
Εις το γεγονός της πτώσεως του ανθρώπου, της φθοράς της θείας εικόνος εις αυτόν δια της αποστασίας από του Θεού, η Εκκλησία, αρυομένη εκ της εν τη Καινή Διαθήκη αποκαλύψεως, απαντά δια του προσώπου του Ιησού Χριστού. Ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο συνάναρχος Μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού, ο προσλαβών τον άνθρωπον, ο Ενανθρωπήσας εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου, ο κατά σάρκα γεννηθείς εν χρόνω και τόπω, επί Καίσαρος Αυγούστου και εις Βηθλεέμ της Ιουδαίας, ίνα θεραπεύση τον άνθρωπον, αναμορφώση και ανακαινίση αυτόν και επαναφέρη εις την πρώτην αυτού ωραιότητα.
Τούτον τον σεσαρκωμένον Θεάνθρωπον, Ιησούν τον Ναζωραίον, οι άνθρωποι της εποχής Του εις την γην ταύτην, την Γην την Αγίαν, είδον, συνανεστράφησαν και εψηλάφησαν. Την διδασκαλίαν Αυτού ήκουσαν και τας ευεργεσίας Αυτού εδέχθησαν. Ούτος εδίδαξεν αυτούς δια λόγων, τους οποίους ουδείς ουδέποτε ελάλησε και εποίησε σημεία , τα οποία ουδείς ουδέποτε εποίησε. Δια του προσώπου, του λόγου και του έργου Αυτού έδωσεν υπόδειγμα και υπογραμμόν ζωής εν ειρήνη, δικαιοσύνη, συγγνώμη και αγάπη ακόμη και προς τους εχθρούς. Πολλούς των ανθρώπων εσαγήνευσε, τα ήθη αυτών ήλλαξε και ανεμόρφωσε. Τελώνας εις ελεήμονας και ακτήμονας μετέβαλε, πόρνας εις σωφροσύνην καθωδήγησε, αλιείς θεολόγους ανέδειξε, διώκτας εις κήρυκας εκάλεσε. Ασθενείς και ανιάτους υγιείς εποίησε και νεκρούς ανέστησε. Πολλοί των ανθρώπων επίστευσαν, εθαύμασαν και ηκολούθησαν Αυτόν.
Άλλοι όμως των ανθρώπων Τούτον ως παραβάτην του Μωσαϊκού νόμου υπέλαβον και εις θάνατον σταυρού αδίκως και ανόμως κατεδίκασαν. Εις την ευεργεσίαν Αυτού μερίς των ανθρώπων δι’ αχαριστίας ανταπεκρίθη. Ούτος ως ληστής συνελήφθη, ως κακούργος μετά ανόμων ελογίσθη και άνευ βίας εις τας χείρας αυτών αφέθη. Ως πρόβατον επί σφαγήν ήχθη. Εκουσίως παρέδωκεν εαυτόν εις θάνατον και λύτρον Εαυτόν δια τας αμαρτίας ημών έδωκεν. Ούτος συνεμερίσθη την προσληφθείσαν υπ’ Αυτού ανθρωπίνην φύσιν ημών ουχί μόνον εν τη Ενανθρωπήσει αλλά και εν τω θανάτω. Δεν εξήρεσε Εαυτόν του θανάτου ημών. Εις το ερώτημα ημών, διατί ο θάνατος, απήντησε δια του θανάτου Αυτού. Εδέχθη να αποθάνη θάνατον επώδυνον και επονείδιστον, τον του σταυρού. Υψώθη ως Θεάνθρωπος επί του σταυρού. Λόγχη εκεντήθη και χολή αντί ύδατος εποτίσθη. Απέθανε επί του σταυρού ως άνθρωπος. Το σώμα Αυτού εις Ιωσήφ τον ευσχήμονα και Νικόδημον τον κρυφόνΑυτού μαθητήν υπό του Πιλάτου εχαρίσθη. Υπό τούτων και υπό της Παρθένου Αυτού μητρός και των μυροφόρων γυναικών από του σταυρού απεκαθηλώθη και κατεβιβάσθη, και αρώμασιν κατά το έθος των Ιουδαίων ηλείφθη, σινδόνι ενειλίχθη και ετάφη και ο τάφος Αυτού μετά κουστωδίας λίθω εσφραγίσθη και τούτο το τέλος Αυτού εθεωρήθη.
Η πανσθενής όμως δύναμις του Θεού το ανόσιον έργον των χριστοκτόνων εις αγαθόν μετέτρεψεν. Τον δια σταυρού θάνατον του Υιού Αυτού δια της αναστάσεως Αυτού εις σωτηρίαν του ανθρωπίνου γένους ωκονόμησε. Εις τα έγκατα του τάφου τούτου, εις τα σπλάγχνα της γης, ο Θεάνθρωπος μετά του γενάρχου ημών Αδάμ και των απογόνων αυτού συνηντήθη. Εκεί μετά του διαβόλου συνεπλάκη και από των χειρών αυτού τον άνθρωπον ήρπασεν. Τούτον παγγενή ανέστησε και εκ του τάφου ανέσυρεν, ως εν τη Ορθοδόξω εικόνι της Αναστάσεως δείκνυται. Ο Θεός Πατήρ τον άνθρωπον Ιησούν ανέστησεν. Η εν ενί και τω αυτώ προσώπω του Ιησού Χριστού ζώσα θεία φύσις την ανθρωπίνην θανούσαν φύσιν Αυτού ανέστησε. Ο θάνατος δεν ηδυνήθη να κρατήση τούτον. Τούτου ένεκα εις το εξής ημείς οι άνθρωποι σωματικώς μόνον αποθνήσκομεν. Θάνατος δι’ ημάς είναι μόνον η απόθεσις του γηϊνου ημών σκήνους και η μετάβασις της ψυχής εις τα ουράνια.
Της μετοχής ταύτης του Υιού του Θεού εις τα ημέτερα αδιάβλητα ανθρώπεια έως και τον θάνατον, ημείς σήμερον μνήμην ποιούμεθα, περιφέροντες το εν χρυσοκεντήτω ειληταρίω εκτύπωμα του ενταφιασμένου και τετιμημένου σεπτού σώματος Αυτού ως αξιοχρέως Αυτώ. Τούτο επιτελούμεν εις τον τόπον του σταυρού, τον φρικτόν Γολγοθάν και εις τον τόπον της ταφής, εις τον τάφον τούτον, τον οποίον η Σιωνίτις Εκκλησία των Ρωμαίων Ορθοδόξων εις το σέμνωμα του Ναού τούτου της Αναστάσεως ανέδειξε. Η αυτοκρατορική ευσέβεια του Μεγάλου Κωνσταντίνου και της Αγίας Ελένης, του Μεγάλου Θεοδοσίου, του Ηρακλείου, των Κομνηνών και των Παλαιολόγων «συναπέδειξε την ωραιότητα αυτού να συναγωνίζεται την ευπρέπειαν του άνω στερεώματος». Εις τον ναόν τούτον ανά τους αιώνας αναρίθμητοι αναίμακτοι θυσίαι προσηνέχθησαν, αμέτρητα πλήθη προσκυνητών προσέτρεξαν, πλήθη ανθρώπων, κλίναντες τα γόνατα εις τα κράσπεδα του σταυρού του Γολγοθά και εις τον λίθον του τάφου του Αναστάντος, ηγιάσθησαν.
Ιδία δια το γένος ημών το πριν ειδωλολατρικόν Ελληνικόν, μετά ταύτα δε, ότε την Ολύμπιον πολυθεΐαν δια του Χριστού αντήλλαξε, το ευσεβές Ορθόδοξον Ρωμαϊκόν, ο τάφος ούτος κατέστη ο Πανάγιος και Ζωοδόχος τάφος, ο θρησκευτικός αυτού Παρθενών, το τιμαλφές τέμενος δια προσκύνησιν και τας μεσονυκτίους θείας λειτουργίας δι’ ενίσχυσιν, εμψύχωσιν και αγιασμόν. Εις τοσούτον ούτος ετιμήθη, ώστε οι Φύλακες αυτού σπουδαίως επ’αυτού ηγρύπνησαν και εξ αυτού ωνομάσθησαν, έστι δ’ ότε και μετά των επηλύδων ετεροδόξων αδελφών ημών, ως μη ώφελεν, προκληθέντες, συνεπλάκησαν και το ιερόν τούτο κουβούκλιον εν έτει 1810, ότε ως έθνος κράτος δεν είχομεν, εις πείσμα μυρίων αντιξοοτήτων, ανήγειραν και επί των τιμίων αυτού λίθων με εγχάρακτα γράμματα την θεόσωμον ταφήν και την τριήμερον ανάστασιν του Μονογενούς περιέγραψαν και τούτο ως «κτήμα και αφιέρωμα τω Χριστώ των Ορθοδόξων Ρωμαίων» ανέθεσαν εις δόξαν του εν Τριάδι Θεού ημών και έπαινον και τιμήν του ευλογημένου ημών γένους.
Από του αγίου τόπου τούτου, από του Παναγίου και ζωοδόχου Τάφου, και από της σεμνοτάτης και μεγαλοπρεπεστάτης αυτής ολονυκτίου ακολουθίας του Επιταφίου, η Εκκλησία της Σιών και η εν αυτή Αγιοταφιτική Αδελφότης διαβιβάζει τας ευχάς και ευλογίας του Προκαθημένου αυτής Μακαριωτάτου Πατριάρχου Ιεροσολύμων Θεοφίλου εις τους προσελθόντας εν αυτή ευλαβείς προσκυνητάς και εις το ποίμνιον αυτής, όπου γης, και εύχεται ειρηνικήν, χαρμόσυνον και λαμπροφόρον ανάστασιν. Γένοιτο.
Μετά τους «Αίνους» και την Δοξολογίαν, η Ιερά λιτανεία του Επιταφίου κατέληξεν εις το Καθολικόν του Ναού της Αναστάσεως, ένθα ανεγνώσθησαν αι προφητείαι και το Αποστολικόν και Ευαγγελικόν ανάγνωσμα και εγένετο υπό του Μακαριωτάτου η Απόλυσις.
Ακολουθίαι του Επιταφίου θρήνου εψάλησαν επίσης ενωρίτερον και εις εν έκαστον εκ των μοναστηρίων πέριξ του Πανιέρου Ναού της Αναστάσεως, καθώς και εις τον Μοναστηριακόν Ναόν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
Εκ της Αρχιγραμματείας
Η πρωτότυπη είδηση σε πολυτονική γραφή με τις συνοδευτικές φωτογραφίες βρίσκεται στην Πύλη ειδησεογραφίας του Πατριαρχείου στον σύνδεσμο http://www.jp-newsgate.net/gr/2011/04/22/3259/
Login
Υπενθύμιση κωδικού